Bài viết chuyên sâu

Về cách tiếp cận nói chung về Kiến thức nghề khác...sau khi bạn master DA

Về cách tiếp cận nói chung về Kiến thức nghề khác...sau khi bạn master DA

by Admin Dathoc -
Number of replies: 0

#koolj_dataengineering

#knowledge

#businessanalysis


Về cách tiếp cận nói chung về Kiến thức nghề khác (domain knowledge) ..sau khi bạn đã có những kiến thức phân tích data và kỹ thuật thuật toán phân tích.


Rất ..rất nhiều bạn (mình nghĩ là sinh viên, tầm độ sinh viên thôi) hỏi mình câu là: 

- Anh ơi, thế e đang định vào Trường abc để học về Data Science và... liệu e có nên học văn bằng 2 về một nghề nào đó không ạ? Hay là e phải hoc hết các nghề để tìm hiểu Kiến thức nghề (domain knowledge)... để áp dụng Phân tích data vào nghề đó?

- Anh ơi thế e đang định vào học DA để hôm nay e phân tích chứng khoán. Và hôm sau e phân tích nơi nào có... dầu mỏ để e đào được ko?


...

Mình xin tổng kết thành một bài thế này, dựa trên kinh nghiệm cá nhân, qua 3 sách sau:

Principles of Marketing

https://dathoc.net/pm.pdf

Database Marketing

http://dathoc.net/dm.pdf

Business Research Methods

https://dathoc.net/brm.pdf

Applied Behavior Analysis

https://dathoc.net/aba.pdf


Tất nhiên bạn làm chuyên Nghề nào đó, thì các sách này thua bạn rồi. Chúng ta ko thể một vài giờ để biết được bí kíp của 10 năm 20 năm 30 năm nghề. Xong thực sự đằng sau cái từ "Nghề" của nó là 2 cụm từ mình đúc kết ra:

- Nghệ tinh

- Kiếm ra tiền


"Nghệ Tinh" tức là những bí kíp kỹ thuật làm Nghề đó, mà phải lâu năm bạn mới biết, vỡ ra

"Kiếm ra tiền" đây là một Nghệ thuật nhé. Tức là 

- Bạn có "Nghệ Tinh" bạn sẽ kiếm ra tiền

- Bạn có "Nghệ Tinh" chưa chắc bạn sẽ kiếm ra NHIỀU tiền


Song mọi ng có thể bảo là đọc xong e cần apply một số case cụ thể: VD về phân tích, e cần số liệu và phương pháp phân tích. Đơn giản: mời em. Ví dụ nhé:

- Cách phân tích cảm xúc từ text từ những bài post trên Twitter: gồm data kèm mẫu code

https://www.kaggle.com/fatmakursun/twitter-analytics-text-mining/notebook

- Cách dự đoán người dùng sẽ chi tiêu bao nhiêu khi người ta ...đã chi một khoản với GStore - kho online của Google: gồm data và mẫu code

https://www.kaggle.com/plasticgrammer/customer-revenue-prediction-v2-playground/data?select=train_v2.csv


..muốn nữa thì vào kaggle.com, nhiều lắm!


Còn không muốn học, ko muốn làm, mà vẫn có SKILL thì.. học lại bài học của anh Huấn Râu Zì nhé!!!

.

.

.


Thế bây giờ lại đòi hỏi: Tôi làm Phân tích dữ liệu cần hiểu một nghề và làm tốt nghề đó. Vậy có 2 hướng bạn đi:

- Học lại chuyên ngành Đại học, học thêm chuyên ngành. Vào làm nghề đó đi. Sau 2 năm-6 năm bạn thạo rồi thì bạn sẽ là Master.

- Hoặc bạn cần tham khảo các Phương cách để mình học, tham khảo, khảo cứu một nghề nào đó nhanh: Rồi áp dụng DA vào nó.

.

.

.

Tại sao lại 03 sách này.... Hay nói cách khác, tại sao 03 sách này lại hỗ trợ mình đi tìm hiểu Kiến thức nghề khác? phục vụ cho DA


Cụ thể là:

1. Sách Database Marketing:

Nào phải nói chân thực nhất là, tại sao các sv lại tìm tới domain knowledge khác, khi các bạn ý đang học và dần master DA, DE, DS.

Đơn giản là người bình thường khi chuyển nghề mới cũng vậy: họ cần tìm hiểu nghề, tìm hiểu ngành. Sau khi tìm hiểu ngành nghề DA, DE, DS, họ phát hiện ra là: để làm và học được những áp dụng mô hình data và phân tích data các ngành nghề khác, thì cần master ít nhất những căn bản ngành nghề khác. 


Ở đây có một sách gọi là: Database Marketing!

Sách này nói gì: Tóm lại: Một Nghề gọi là Marketing, và họ có một đống data khách hàng, sau đó, họ triển khai thêm các business khác để thiết lập các cơ chế ...kiếm thêm tiền, kiếm thêm hiệu quả, kiếm thêm những ý nghĩa khác từ đống data khách hàng.


Vậy nó giúp gì cho việc ... biết  tới domain knowledge khác: 

- Marketing họ là một nghề, và tại sao họ lại: biết được những cách kiếm thêm hiệu quả, kiếm thêm những ý nghĩa khác từ đống data khách hàng? vậy nó phải có cách nào, hướng đi và kỹ thuật xử lý gì để... họ lan toả hơn, lấy được hiệu quả hơn từ những cái đang có sang business khác.

- Ví dụ họ có data khách hàng Dầu khí, vậy làm sao họ len lỏi được vào và Gợi ý cho khách hàng này: Mua cái gì cho gia đình có lợi nhất lúc này? Họ có kiến thức về Siêu thị nào có sp nào tốt? Họ có kiến thức Dầu khi? Không phải.

- Ví dụ họ có data khách hàng CNTT bậc thu nhập trung trở lên, vậy làm sao họ len lỏi được vào và Gợi ý cho khách hàng này: khám bệnh và điều trị ở Bệnh viện nào tối ưu nhất cho tuổi của bạn? Họ có kiến thức về CNTT? Họ có kiến thức về Bệnh viện, loại bệnh nào đó? Không phải.

- Ví dụ họ có data khách hàng Dân bán rau ngoài chợ, vậy làm sao họ len lỏi được vào và Gợi ý cho khách hàng này: Nên tổ hợp lại để thành Tập đoàn bán rau toàn ... tỉnh? Họ có kiến thức về Thành lập tập đoàn? Họ có kiến thức về Bán rau? Không phải.

- Họ, Marketing có một công thức hiểu nhu cầu từ một vòng đời của một cá nhân, con người. Nên họ sẽ đón đầu bắt tắt những cái mà: Cá nhân đó chưa kịp nghĩ ra... để mời chào business mới.


Hay nói cách khác bài học rút ra từ Sách là:

- Step1: cái đầu tiên vẫn là: Thu thập data sống hàng ngày, sự kiện hàng ngày của nhiều cá nhân

- Step2: chiết xuất, lọc ra những sở thích, tạo mô hình dự đoán thu nhập, mô hình dự đoán đường đi của 1 nhu cầu

- Step3: hợp các classify trên, bạn sẽ thấy một xã hội thu nhỏ và các nhu cầu sẽ hiện dần trên mắt bạn. Xong nó sẽ khác cái bạn được học. Ví dụ

Bạn được học: Nhu cầu mua sữa, Nhu cầu mua Cơm hàng, Nhu cầu chuyển Nghề, Nhu cầu mua thuốc Đau dạ dày

Bạn sẽ thấy được nhu cầu từ data của bạn: ... em con bị suy dinh dưỡng, ... quán bún Hoàng Cầu ngon lắm, ... kỹ sư phòng mình toàn quát nhau, ... mấy đêm e thức.


...nó sẽ khác cái bạn được học.

- Step 4: đó đó chính là nhóm các data mà các Nghề khác cần, các Ngành khác cần

- Step 5: lại collect tiếp để thăm dò về: phạm vi thu nhập, tiền tích luỹ dân chúng để ... phục vụ các Nghề: định tỷ giá, mua bán giấy tờ có giá, tài sản có giá

- Step 6: lại collect và phân tích nhóm người mà có nhu cầu từ các data bạn có

- Step 7: Tìm hiểu lý thuyết các khái niệm phạm trù liên quan tới data bạn có, cho Nghề, Ngành bạn cần bán data cho họ.

- Step 8: Thêm biến số từ step 7 vào mô hình rồi luyện lại

- Step 9: Kết luận thụ đắc:

Vậy bạn: có lẽ cũng ko cần học thêm nghề gì cả; chỉ là: bạn cần tìm và lấy dữ liệu phục vụ Nghề, Ngành đó, và tạo business với data bạn có.

.

.

.

2. Sách Business Research MethodsSách Database Marketing là một dẫn chứng cụ thể để khi có data của một nhóm người, chúng ta lan toả, và lấy hiệu quả từ nó cho ... các Ngành Nghề khác. Nhưng khi nêu về vấn đề:

- Anh có biết Kế toán họ làm những activity gì ko?

- Anh có biết Stock Broker họ làm gì ko?

- Anh có biết Software Dev họ làm gì ko?

- Anh có biết để bán 2k bát bún 1 ngày họ làm gì ko?

- Anh có biết để làm phẫu thuật mổ không sẹo là thế nào không?

- Anh có biết năm 2025, nghề COZYHUG (một nghề ngành mới Thế Giới chưa biết) làm thế nào không?


Thì ...sâu và đời sống của của một Nghề, Ngành thì cách bạn sẽ thường thấy, thường người khác làm để biết được những cái trên là:

- Tới đó quan sát nghe ngóng (tới các nơi có sự kiện đó, có tính chất đó, có hiện tượng đó) đơn giản để chiêm ngưỡng 

- Thông qua các sách vở kiến thức tập hợp thành.


Song chúng ta là dân DA, DE, DS cần có cách làm khác. Cụ thể:

- Wiki có rất nhiều

- Hiện thực cuộc sống các ngành nghề bà con ca thán, vui buồn cũng nhiều.

- Vậy lại làm như Sách 1 ở trên đã dạy.


Vậy mọi thứ sẽ ổn đúng ko? Thực ra nếu không có những Công thức, và Kỹ thuật khảo cứu thì.. chúng ta sẽ bơi trong bể NGUỒN dữ liệu. Tôi nói là NGUỒN, chứ ko phải dữ liệu nhé. Bạn có nhiều NGUỒN sẽ là vấn đề. Xong bạn có nhiều dữ liệu tốt quá .. vì chính bạn đang lam DA DE rồi.


Và sách Business Research Methods dạy bạn cách tìm NGUỒN nào đúng và phù hợp cái data bạn cần.

Cụ thể sách Business Research Methods nói gì: Tóm lại, sách có một loạt kỹ thuật rất chi tiết khi bạn định triển khai một sản phẩm và... bán nó. Nó không đơn giản là: bạn có sp và bán. Mà chỉ ra cho bạn lý thuyết để bạn đảm bảo business đó. Lý thuyết bạn tìm kiếm NGUỒN dữ liệu để xác nhận business. Lý thuyết để bạn định giá business. Và ... ta cần áp dụng để Tìm hiểu Ngành Nghề khác.


Vậy nó giúp gì cho việc ... biết  tới domain knowledge khác: 


Hay nói cách khác bài học rút ra từ Sách là:

- Step1:  Em chọn một nghề e định tìm hiểu: ví dụ Nhân viên bán ... bánh canh cá lóc? họ là ai? họ cần phân tích dữ liệu gì?

- Step2: Lại là thu thập 1 đống dữ liệu trên mạng. Làm lại các step từ Sách Database Marketing. Lần này cụ tỷ hơn: thiết kế cách tìm kiếm, thiêt kế cách validate kết quả tìm kiếm, thiết kế cách đánh giá mô hình sau khi luyện với data...theo hướng Nghiệp vụ. Đây chính là cách bạn đi sâu về một nghề từ data nghề đó

- Step3: Có một điểm rất hay các nhà làm business, tạo business mới là: quan tâm sâu sắc tới tâm lý và phản ứng của đối tượng họ định hướng tới. Và để làm điều tra cái này. Tức là cái business mới có hợp với đối tượng ko? Sách dạy bạn cả tá kỹ thuật

- Step4: Lại quay cuồng với các bước hậu sau collect data như Sách Database Marketing. Xong sách này có phần rất hay là: Kỹ thuật kiểm định giả thuyết: Hypothesis Testing, tức là nghề mới chưa cần chạy. Xong có cả tá cách để biết nó thành công hay ko. Giống Reinforcement Learning.

- Step5: Cho tới khi bạn ra được Nghề mới. Hay nói cách khác, bạn sẽ thấy được rõ ràng Nhân viên bán ... bánh canh cá lóc? họ là ai? 

- Step6: Còn Nhân viên bán ... bánh canh cá lóc, họ cần dữ liệu gì phân tích. Câu trả lời có ngay trong step 4. Các dữ liệu vào để bán hàng, các sp đầu ra, nhu cầu tâm lý thi trường... Ôi toàn dữ liệu nghề nào cũng cần. Vâng thưa bạn. Như vậy đấy! Xong nó sẽ có xu hướng data theo Nghề đó thôi.

- Step7: Làm thế nào để tìm đc indicator cho Nghề này - bán bánh canh cá lóc: Một trong những câu hỏi hay. Bạn xem chap 11, phần 3 của Sách nhé.

.

.

.


3. Sách Applied Behavior Analysis

Tại sao sách  lại dành cả 1 phần trong 4 phần nói riêng về: The Relationship between Attitudes and Behavior. Thứ thuộc về Ngành Nghề phân tích tâm lý, thái độ. Có liên quan gì tới DA DE của chúng ta???

Như các bạn thấy, càng ngày càng nhiều các hiện tượng: vụ sự ở xã hội con người, virus mới, thời tiết đảo chiều, bão cào cào, bão chim sẻ ăn hại mùa màng tràn về, đang cá voi lao vào bờ ...tim ngừng thở. Đấy, những cái mà, các Nhà ra quyết định hỏi Các nhà phân tích: Là tại sao có các hiện tượng như vậy.

Khi tôi mở lớp: BotTrade, có những bạn đầu tư Forex 10 năm rồi, và luôn muốn mô hình cần có một tham số kèm vào mô hình để tính toán là Attitudes và Behavior của nhiều cá nhân, để tìm ra được vòng cung chứng khoán các bạn ý đầu tư kèm tác đông gì khi có vụ ...cãi lộn, ca thán, niềm vui..vv.

Khi tôi tham gia phân tích Covid thì đọc nhiều bài viết về cách thức của virus mới, cũng như vòng đời và tần suất xuất hiện của một loại bệnh dịch mới, đời sống của virus mới, kháng thể của virus mới, biến dị của chúng ...và vì sao cứ một giai đoạn lại có một virus mới và Thế giới phải gánh chịu.


Tất cả những cái trên: kết luận là: đang có một số ngoại tác động lên tâm lý, thái độ, phản ứng của các cá thể: và dẫn tới, cá thể đó: 1 là thích hợp sinh sôi phát triển cao độ, 2 là bị diệt vong.


Có cả trăm ngàn yếu tố tác động tới 1 yếu tố. Và các bạn làm DA đều biết để chạy một mô hình từ 1 yếu tố với các yếu tố còn lại, ra mối quan hệ thì.. vô cùng lâu và ko thể 1-2 ngày xong đc. Nhất là khi dữ liệu nhiều (tôi hay dùng logistic regression - và đây là best cho khi bạn phân tích những yếu tố không cùng domain hoặc ko cùng liên quan).


Vậy sách Applied Behavior Analysis nói gì: Tóm lại: cho bạn cách thức xử lý phản ứng, và thái độ hợp với nhữn thái độ khác. Làm thế nào đó để hoà hợp tâm lý thái độ. Ít ra là con người với con người.


Vậy nó giúp gì cho việc ... biết tới domain knowledge khác: Hay nói cách khác bài học rút ra từ Sách là:

- Step1: Tất cả mọi ngành nghề các đối tượng đều bị tác động tâm lý, thái độ của trong ngoài, vậy đây là cơ sở lý thuyết để hiểu những thái độ tâm lý đơn giản của nhiều trường hợp làm thay đổi thế nào quyết định của đối tượng. Vậy đầu tiên đọc sách này.

- Step2: Đưa ra hàm, biến số những biến đổi lên xuống 0-1 theo sách gợi ý của từng loại đối tượng

- Step3: Có thể thu thập thêm và lọc ra những hiện tượng, sau đó phân tích theo hướng 0-1 như sách nói

- Step3: Áp dụng những hàm biến trên để đưa vào mô hình, class dữ liệu bạn có với nghề đó. Kèm theo tần suất, thời gian xuất hiện thái độ, tâm lý

- Step4: Hiệu chỉnh những kết luận đúng hơn với những biến giá trị khác dựa trên thái độ, tâm lý

- Step5: Đánh giá, kiểm chứng mô hình với mẫu mới


4. Sách Principles of Marketing

Tại sao làm DA, khảo cứu nghề khác, lại phải đọc quyển này. Đấy hơi lạ đúng ko ạ.


Nhưng bạn cứ lướt qua khoảng 5-10 phút về sách Principles of Marketing đi ạ, bạn sẽ thấy là nó dạy bạn rất gọn và nhanh (tức là ko dài dòng lề mề) để bạn.. PR bất cứ cái gì mà bạn định.. kiếm tiền.


Cho nên mới bảo: Cái cuối cùng của việc Học, của sự Giỏi, của ... Công cụ tốt.. là cuối cùng: Nó phải mang lại tài chính, tinh thần tốt cho mình. Bạn có thể có tinh thần tốt. Xong tài chính lại Zero thì..nó sẽ kéo tinh thần bạn xuống.


Vậy sách này dạy bạn bán hàng, bán cái bạn đang làm rất tốt trong DA.


------------------------------------

Học livestream, dài hạn 1-2-3 tháng, học ngắn hạn 5 buổi, xin qua dathoc.net/botreg, detail: dathoc.net/cms